ChatGPT, Gemini, Claude gibi sohbet botları bugün artık pek çok kişinin günlük hayatının önemli bir parçası hâline gelmiş durumda. İnsanlar artık bu sohbet botlarını sadece belli işleri yaptırmak için değil, önemli konularda fikir almak ya da derdini paylaşmak için de kullanıyor. Tabii bunun bir de bir adım daha ötesi var ki o da AI tabanlı sanal sevgililer. Dijital bir avatar aracılığıyla yapay zekâya bir yüz ve beden veren bu uygulamalar, son dönemde giderek popülerleşiyor. Ancak bu durum beraberinde bazı endişeleri de getiriyor. Uzmanlar bu tür uygulamaların insanlarda duygusal bağımlılık yaratabileceği ve gerçek sosyal ilişkilerin yerini alabileceği konusunda uyarıyor. Nitekim bazı ülkelerin bu konuda aksiyon almaya başladığını görüyoruz. Bu ülkelerin başında gelen Çin, şimdi sanal sevgilileri yasaklamak için önemli bir adım attı.
Çin, bu tarz sanal sevgili uygulamalarını topyekûn kapattırmadı belki ama getirdiği kısıtlamalarla birlikte de fakto bir yasak uygulamış oldu. Çünkü bu yeni düzenlemenin ardından sanal sevgili diyebileceğimiz yapay zekâlar oluşturup Çin’de kullanıma sunmak neredeyse imkânsız hâle geldi. Nitekim ByteDance, Alibaba, Tencent gibi Çin’in önde gelen teknoloji şirketleri de mevcut sistemlerini yeni kurallara uyarlamak yerine AI sevgili ya da AI arkadaş sınıfına girebilecek özellik ve hizmetlerini tamamen askıya almayı tercih etti. Bu da binlerce kullanıcının aylardır konuştuğu yapay zekâ karakterlerine bir anda erişimini kaybetmesine neden oldu.
Çin, Yapay Zekânın Duygusal Bağ Kurmaya Çalışmasını Yasakladı
15 Temmuz’da yürürlüğe giren yeni düzenlemeye göre yapay zekâ sistemleri artık kullanıcıların duygusal ihtiyaçlarını aşırı şekilde karşılayacak, onlarda duygusal bağımlılık oluşturacak veya gerçek insan ilişkilerine zarar verecek şekilde tasarlanamayacak.
Bu kapsamda geliştiricilerin yapay zekâ uygulamalarına çeşitli güvenlik önlemleri eklemesi zorunlu hâle geliyor. Örneğin belirli aralıklarla kullanıcılara, konuştukları kişinin gerçek bir insan olmadığının hatırlatılması gerekiyor. Ayrıca yapay zekânın kullanıcıyla ilgili uzun vadeli duygusal hafıza oluşturması da sınırlandırılıyor.
Düşen Doğum Oranları da Yasakta Etkili Oldu
Çin hükümetinin bu adımı atmasının arkasında yalnızca teknolojiye yönelik güvenlik kaygıları bulunmuyor. Düzenlemelerin temel gerekçelerinden biri olarak ülkenin yıllardır mücadele ettiği düşük evlilik ve doğum oranları gösteriliyor. Çinli yetkililer, özellikle genç kullanıcıların romantik ihtiyaçlarını yapay zekâ karakterleriyle karşılamaya başlamasının gerçek ilişkiler kurma isteğini azaltabileceğinden endişe ediyor. Yapay zekâ partnerlerinin her zaman anlayışlı, sabırlı ve kullanıcının isteklerine göre şekillenebilen karakterler olması, gerçek insan ilişkilerine kıyasla daha cazip bir alternatif hâline gelebiliyor.
Sosyal Medya Veda Mesajlarıyla Doldu
Yeni düzenlemeler yürürlüğe girdikten sonra Çin sosyal medya platformu Weibo’da binlerce kullanıcı yapay zekâ partnerlerine veda mesajları paylaşmaya başladı. Bazı kullanıcılar sohbet geçmişlerini arşivlerken, bazıları ise yıllardır konuştukları karakterleri kaybetmenin yasını tuttuklarını söyledi. Aslında bu mesajlara bakınca, Çin’in bu kararı almakta çok daha haksız olmadığı da görülmüş oldu.
